Κατάργηση προσκόμισης δικαιολογητικών και αντικατάσταση με υπεύθυνη δήλωση

Περιπτώσεις κατάργησης προσκόμισης δικαιολογητικών και αντικατάστασης με υπεύθυνη δήλωση. Με διατάξεις του νόμου 5293/2026, προβλέπεται αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση όταν αυτά δεν μπορούν να αντληθούν μέσω διαλειτουργικότητας ή άλλης διαδικασίας άμεσης λήψης

Οι σχετικές διατάξεις του νόμου 5293/2026 έχουν ως εξής:

Νόμος 5293/2026 – ΦΕΚ Τεύχος Α 57/07.04.2026
Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη.

Άρθρο 4
Αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση – Αντικατάσταση παρ. 6 και προσθήκη παρ. 7, 8 και 9 στο άρθρο 3 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας – Εξουσιοδοτική διάταξη

1. Η παρ. 6 του άρθρου 3 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α΄ 45), περί αιτήσεων προς τη Διοίκηση, αντικαθίσταται ως εξής:

«6. Όταν, για να κριθεί αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ικανοποίηση του αιτήματος του ενδιαφερομένου φυσικού ή νομικού προσώπου, απαιτούνται έγγραφα, πιστοποιητικά, βεβαιώσεις ή στοιχεία που τηρούνται σε αρχεία των υπηρεσιών του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και αυτά δεν μπορούν να αντληθούν μέσω διαλειτουργικότητας ή άλλης διαδικασίας άμεσης λήψης, ο ενδιαφερόμενος δύναται να τα αντικαθιστά με υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (Α΄ 75), η οποία χορηγείται, σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή, από την υπηρεσία υποδοχής του αιτήματος. Με την υπεύθυνη δήλωση ο ενδιαφερόμενος δηλώνει ότι πληρούνται οι προβλεπόμενες από τη νομοθεσία προϋποθέσεις για την ικανοποίηση του αιτήματός του που συνδέονται με τα δικαιολογητικά του πρώτου εδαφίου. Η αρμόδια υπηρεσία εκδίδει, αμέσως μετά την υποβολή του αιτήματος και της υπεύθυνης δήλωσης του ενδιαφερομένου, τη διοικητική πράξη με την οποία αποδέχεται το αίτημά του και αναζητεί αμελλητί τις πληροφορίες ή τα δικαιολογητικά από τα αντίστοιχα αρχεία των υπηρεσιών του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου. Μετά από την αποδοχή του αιτήματος και τη λήψη των σχετικών πληροφοριών ή δικαιολογητικών, η αρμόδια υπηρεσία ελέγχει την ακρίβεια της υπεύθυνης δήλωσης το αργότερο εντός τριών (3) μηνών και, αν διαπιστώσει ότι αυτή είναι ανακριβής: α) ανακαλεί τη διοικητική πράξη με την οποία έγινε δεκτό το αίτημα, β) επιβάλλει διοικητικό πρόστιμο από δύο χιλιάδες (2.000) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ, ανάλογα με το όφελος που αποκόμισε ο ενδιαφερόμενος, γ) γνωστοποιεί στην αρμόδια Εισαγγελία την τέλεση του ποινικού αδικήματος της υποβολής ψευδούς δήλωσης της παρ. 6 του άρθρου 22 του ν. 1599/1986, δ) προβαίνει σε όλες τις ενέργειες για την ανάκτηση οποιουδήποτε οικονομικού οφέλους αποκόμισε ο ενδιαφερόμενος και ε) ενημερώνει το κεντρικό μητρώο της παρ. 7 για την ανάκληση της διοικητικής πράξης. Η παρούσα δεν εφαρμόζεται εφόσον το αίτημα του ενδιαφερόμενου φυσικού ή νομικού προσώπου αφορά σε πάσης φύσεως οικονομική απαίτηση κατά του Δημοσίου, οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου.».

2. Στο άρθρο 3 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας προστίθενται παρ. 7, 8 και 9 ως εξής:

«7. Στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ.) του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης λειτουργεί κεντρικό μητρώο καταχώρισης των ανακληθεισών διοικητικών πράξεων της παρ. 6.

 8. Η αρμόδια υπηρεσία δεν ικανοποιεί το αίτημα του ενδιαφερομένου στις εξής περιπτώσεις:

α) αν το αίτημα είναι απορριπτέο για λόγο που δεν σχετίζεται με τα στοιχεία της παρ. 6,

β) αν η υπεύθυνη δήλωση είναι προδήλως ανακριβής και η ανακρίβεια προκύπτει από στοιχεία που η αρμόδια αρχή διαθέτει κατά τον χρόνο υποβολής του αιτήματος ή

γ) αν αρμόδια αρχή έχει ήδη ανακαλέσει διοικητική πράξη βάσει προγενέστερου αιτήματος του ενδιαφερόμενου.

 9. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ορίζονται: α) τα τηρούμενα στο μητρώο στοιχεία, β) τα ειδικότερα ζητήματα σχετικά με τις προϋποθέσεις, τους εξουσιοδοτημένους χρήστες, τους όρους χρήσης και τον τρόπο ενημέρωσης του μητρώου της παρ. 7, γ) οι απαιτούμενες διαλειτουργικότητες με άλλα πληροφοριακά συστήματα και μητρώα του δημόσιου τομέα, δ) τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την ασφάλεια της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ε) οι διαδικασίες βεβαίωσης και είσπραξης των διοικητικών προστίμων της περ. β) της παρ. 6, στ) ο τρόπος και η διαδικασία διάθεσης των πόρων που προέρχονται από την επιβολή των κυρώσεων, καθώς και ζ) κάθε τεχνικό και λεπτομερειακό θέμα για τη λειτουργία του μητρώου.».

Δημοσιεύτηκε στον Οδηγό του Πολίτη (https://www.odigostoupoliti.eu)