Τι ισχύει πλέον για τις ιδιόγραφες διαθήκες μετά τον νόμο 5221/2025

Τι ισχύει πλέον για τις ιδιόγραφες διαθήκες μετά τον νόμο 5221/2025: Με διατάξεις του νόμου 5221/2025, επήλθαν ριζικές αλλαγές στις ιδιόγραφες διαθήκες, στην δημοσίευση των διαθηκών και συστάθηκε Μητρώο Διαθηκών

Συγκεκριμένα ορίζεται ότι:

«Όποιος κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη οφείλει, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη, να την εμφανίσει για δημοσίευση σε συμβολαιογράφο. Κάθε συμβολαιογράφος υποχρεούται άμεσα, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, να καταχωρίζει στην ειδική πλατφόρμα δημοσίευσης διαθηκών «Μητρώο Διαθηκών», η κυριότητα, διοίκηση και διαχείριση της οποίας ανήκει στους συμβολαιογραφικούς συλλόγους της χώρας, για κάθε ιδιόγραφη διαθήκη που κατατέθηκε ή προσκομίστηκε σε αυτόν, για κάθε μυστική διαθήκη που καταρτίστηκε ενώπιόν του και για κάθε δημόσια διαθήκη που συντάχθηκε ενώπιόν του τα εξής στοιχεία: επώνυμο, όνομα, όνομα πατρός, όνομα μητρός, επάγγελμα, τόπος και ημερομηνία γέννησης, ΑΦΜ, κατοικία του διαθέτη, αριθμός της πράξης της διαθήκης και είδος αυτής.»

Αναλυτικά οι σχετικές διατάξεις του νόμου 5221/2025 έχουν ως εξής:

Νόμος 5221/2025 – ΦΕΚ Τεύχος Α 133/28.07.2025
Παρεμβάσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας – Τροποποιήσεις σχετικά με τη δημοσίευση διαθηκών – Τροποποιήσεις στο ρυθμιστικό πλαίσιο των ανακοπών κατά της αναγκαστικής εκτέλεσης με σκοπό την επιτάχυνση της εκδίκασης – Λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Άρθρο 119
Δημοσίευση διαθήκης και σύσταση Μητρώου Διαθηκών – Αντικατάσταση άρθρου 1769 Αστικού Κώδικα

Το άρθρο 1769 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164), περί δημοσίευσης διαθήκης, αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 1769
Δημοσίευση διαθήκης

1. Συμβολαιογράφος, στον οποίο υπάρχει διαθήκη, οφείλει, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη, να δημοσιεύσει τη διαθήκη στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα δημοσίευσης διαθηκών «Μητρώο Διαθηκών», που τηρείται από τους συμβολαιογραφικούς συλλόγους της χώρας.

2. Όποιος κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη οφείλει, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη, να την εμφανίσει για δημοσίευση σε συμβολαιογράφο.

3. Για τη δημοσίευση διαθήκης ο συμβολαιογράφος συντάσσει πρακτικό, στο οποίο καταχωρίζονται ολόκληρη η διαθήκη και η βεβαίωση για την ύπαρξη ή ανυπαρξία των εξωτερικών ελαττωμάτων της παρ. 4 του άρθρου 1721.

4. Ο συμβολαιογράφος φυλάσσει στο αρχείο του τα πρωτότυπα των διαθηκών που δημοσίευσε.».

Άρθρο 120
Δημοσίευση διαθήκης από προξενική αρχή – Αντικατάσταση άρθρου 1773 Αστικού Κώδικα

Το άρθρο 1773 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164), περί δημοσίευσης διαθήκης από προξενική αρχή, αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 1773
Δημοσίευση από προξενική αρχή

Προξενική αρχή, στην οποία υπάρχει διαθήκη, οφείλει, μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη, να τη δημοσιεύσει σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 1769, συντάσσοντας πρακτικό, στο οποίο καταχωρίζεται ολόκληρη η διαθήκη και το οποίο υπογράφεται από τον προϊστάμενο της προξενικής αρχής και τον γραμματέα και σε κάθε άλλη περίπτωση να τη δημοσιεύσει στο προξενικό γραφείο ενώπιον δύο (2) μαρτύρων και του γραμματέα του προξενείου, αν υπάρχει. Το πρακτικό υπογράφεται από τον προϊστάμενο της προξενικής αρχής, τον γραμματέα και τους μάρτυρες. Το πρωτότυπο των διαθηκών με το τυχόν περικάλυμμα, αφού θεωρηθούν από τον προϊστάμενο της προξενικής αρχής κατά το άρθρο 1769, προσαρτώνται στο πρακτικό και φυλάσσονται στα αρχεία του προξενείου.

Αντίγραφο του πρακτικού αποστέλλεται από την προξενική αρχή προς καταχώριση στο Μητρώο Διαθηκών.».

Άρθρο 121
Βιβλία δημοσιεύσεων τηρούμενα από προξενικές αρχές – Αντικατάσταση άρθρου 1778 Αστικού Κώδικα

Το άρθρο 1778 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164), περί των βιβλίων διαθηκών, αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 1778
Βιβλία δημοσιεύσεων

Οι προξενικές αρχές τηρούν βιβλίο των διαθηκών που δημοσιεύονται, το οποίο δύναται να τηρείται και σε ηλεκτρονική μορφή.».

Άρθρο 122
Καταχώριση και τήρηση διαθηκών – Αντικατάσταση άρθρου 10 ν.δ. 3082/1954

Το άρθρο 10 του ν.δ. 3082/1954 (Α’ 257), περί των δημοσιεύσεων διαθηκών από τους συμβολαιογράφους, αντικαθίσταται ως εξής:

«Άρθρο 10
Υποχρέωση συμβολαιογράφων ή προξένων για αμελλητί καταχώριση στην ειδική πλατφόρμα δημοσίευσης διαθηκών – Υποχρέωση εχεμύθειας αρχειοφύλακα – Συνέπειες μη τήρησης της εχεμύθειας – Εξουσιοδοτικές διατάξεις

1. Κάθε συμβολαιογράφος ή συμβολαιογραφών πρόξενος υποχρεούται άμεσα, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, να καταχωρίζει στην ειδική πλατφόρμα δημοσίευσης διαθηκών «Μητρώο Διαθηκών», η κυριότητα, διοίκηση και διαχείριση της οποίας ανήκει στους συμβολαιογραφικούς συλλόγους της χώρας, για κάθε ιδιόγραφη διαθήκη που κατατέθηκε ή προσκομίστηκε σε αυτόν, για κάθε μυστική διαθήκη που καταρτίστηκε ενώπιόν του και για κάθε δημόσια διαθήκη που συντάχθηκε ενώπιόν του τα εξής στοιχεία: επώνυμο, όνομα, όνομα πατρός, όνομα μητρός, επάγγελμα, τόπος και ημερομηνία γέννησης, ΑΦΜ, κατοικία του διαθέτη, αριθμός της πράξης της διαθήκης και είδος αυτής.

2. Ο αρχειοφύλακας οφείλει να τηρεί μυστικό το περιεχόμενο του Μητρώου Διαθηκών για τις αδημοσίευτες διαθήκες και οποιοσδήποτε θέλει να πληροφορηθεί αν συντάχθηκε διαθήκη κάποιου υποχρεούται να υποβάλει σε σχετική αίτηση, στην οποία επισυνάπτεται ληξιαρχική πράξη θανάτου εκείνου, του οποίου ζητείται να βεβαιωθεί η ύπαρξη ή μη διαθήκης. Στην περίπτωση αυτή ο αρχειοφύλακας εκδίδει σχετική βεβαίωση. Εάν υπάρχει διαθήκη, στη βεβαίωση αναφέρει το όνομα του συμβολαιογράφου ή συμβολαιογραφούντος προξένου, ενώπιον του οποίου αυτή συντάχθηκε ή κατατέθηκε, την έδρα και τον αριθμό της πράξης και τα στοιχεία επικοινωνίας αυτού.

3. Η μη τήρηση της επιβαλλόμενης εχεμύθειας σε συνδυασμό με τη νομοθεσία για τη προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, από τον αρχειοφύλακα και η με οποιοδήποτε τρόπο ανακοίνωσης εκτός της περίπτωσης της παρ. 2, περί ύπαρξης ή μη διαθήκης κάποιου, αποτελεί βαρύ πειθαρχικό παράπτωμα, το οποίο τιμωρείται και με την ποινή της οριστικής απόλυσης από την υπηρεσία.

4. Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης καθορίζονται οι χρήστες, η θέαση, το περιεχόμενο και οι ειδικότεροι όροι λειτουργίας της ειδικής πλατφόρμας δημοσίευσης διαθηκών «Μητρώο Διαθηκών», στο οποίο καταχωρίζονται οι αδημοσίευτες διαθήκες, η διαδικασία πιστοποίησης και εγγραφής χρηστών σε αυτή, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.».

Σχετικά:

Κληρονομία χωρίς διαθήκη. Με ποια σειρά καλούνται οι κληρονόμοι

Πως πρέπει να είναι γραμμένη η ιδιόγραφη διαθήκη για να είναι έγκυρη

Δημοσιεύτηκε στον Οδηγό του Πολίτη (https://www.odigostoupoliti.eu)